prawa dziecka z adhd w szkole

Rozpoznaj pierwsze objawy. Aleksandra Supryn. 10.09.2015. Aktualizacja: 14.09.2021 14:43. ADHD to zespół nadpobudliwości z deficytem uwagi. Nie każde dziecko, które jest bardzo ruchliwe, musi od razu cierpieć na ADHD. Na diagnozę składają się aż trzy symptomy: trudność w koncentracji, nadmierna ruchliwość oraz impulsywność. Jeśli ma ono trudności z koncentracją uwagi, nauka powinna być intensywna, ale trwać krótko, np. około 10/20minut. Potem należy zrobić przerwę i znów pracować intensywnie przez 10/20 minut. Dzieci z ADHD szybko się nudzą. Dlatego lepiej zrobić z nimi 3 czy 5 przykładów niż 10. ADHD (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder), czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi jest jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń neurorozwojowych w dzieciństwie. ADHD występuje na całym świecie i szacuje się, że dotyka od 3 do 10% dzieci w wieku szkolnym oraz ok. 4-5% dorosłych. ADHD objawia się charakterystycznymi zachowaniami dziecka: - nadmierną ruchliwością. - nadmierną impulsywnością. - nasilonymi zaburzeniami uwagi. W przypadku nadmiernej ruchliwości uczeń m problemy z siedzeniem w ławce, chodzi po klasie, biega po szkolnym korytarzu, macha rękami i nogami. Podczas lekcji bawi się gumką lub Ułatwienia w systemie nauczania polegają na wykorzystywaniu metod dostosowanych do poznawczych i behawioralnych potrzeb dziecka z ADHD. Częścią terapii jest kontakt ze szkołą, tak aby zapewnić uczniowi uważniejszą opiekę. Jej elementy to m.in.: sadzanie dziecka z ADHD w pierwszej ławce, ze spokojnym kolegą; Die Zeit Bekanntschaften Er Sucht Sie. Fot. Fotolia ADHD - Zespół nadpobudliwości psychoruchowej Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) jest jednym z najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych z jakimi spotykamy się u dzieci w wieku szkolnym. ADHD jest rozpoznaniem medycznym i psychologicznym, co oznacza, że dziecko z tym zaburzeniem znajduje się w tej samej grupie co uczniowie z cukrzycą, niedowidzący czy borykający się ze specyficznymi problemami szkolnymi takimi jak dysleksja czy dysgrafia. Dziecko z ADHD ma trudności w szkole nie dlatego, że jest niegrzeczne, ale z powodu objawów, które nie są zależne od jego woli. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej stanowi rozwojowe zaburzenie samokontroli. Obejmuje zaburzenia koncentracji uwagi, nadmierną impulsywność i nadruchliwość, przy czym nasilenie tych trzech składowych może być różne i w inny sposób kształtować zachowanie dziecka. Dzieci z zaburzeniami koncentracji uwagi łatwo rozpraszają się pod wpływem bodźców z otoczenia, mają kłopoty z kończeniem żmudnych i długich zadań, zapominają o ważnych informacjach, gubią różne rzeczy, mają trudność w skupieniu się na jednej czynności, często nie słyszą co się do nich mówi. Zobacz także: Czy ADHD wiąże się z agresją? Uczeń z ADHD w szkole Wymienione wyżej symptomy bardzo konkretnie przekładają się na sytuację szkolną. Uczeń bez częstego przypominania zapomina, co miał zrobić, nie czyta poleceń do końca, na klasówkach popełnia liczne błędy z nieuwagi, a nie z braku wiedzy, ma trudności z samodzielnym wykonaniem złożonych zadań, zapomina o czym czyta, nie potrafi rozplanować prac pisemnych, pisze wolniej niż inne dzieci, gubi przedmioty, nie pamięta, co było zadane lub co trzeba przynieść na lekcje. Nasilenie kłopotów z koncentracją uwagi zmienia się zależnie od sytuacji. Dzieci z ADHD lepiej koncentrują się w bardziej ustrukturyzowanym otoczeniu, w kontakcie indywidualnym lub gdy są motywowane do wykonania zadania. Stopień koncentracji może różnić się na poszczególnych lekcjach, ponieważ dziecku łatwiej się skoncentrować na tym, co go interesuje i pracuje wtedy na układzie motywacji, a nie na koncentracji. Nadruchliwość to nadmierna, nieuzasadniona ruchliwość dziecka, która nie ma żadnego celu. Może być irytująca dla osób z nim przebywających. Objawia się niemożnością usiedzenia długo w jednym miejscu oraz nadmierną gadatliwością. Uczeń z nadruchliwością jest bardziej hałaśliwy niż rówieśnicy, w czasie lekcji wierci się w ławce, wstaje, chodzi po klasie, co może przeszkadzać w skupieniu innym dzieciom, w trakcie przerwy biega, żeby rozładować swój niepokój, mówi dużo i szybko. Zobacz także: Nadmierna impulsywność u dziecka - w czym się przejawia? Nadmierna impulsywność natomiast wiąże się z brakiem umiejętności kontrolowania zachowań oraz przewidywania konsekwencji swoich działań. Dziecko nadmiernie impulsywne nie potrafi czekać na swoją kolej, ma trudności w przewidywaniu konsekwencji, działa bez zastanowienia, nie umie zaplanować swoich działań, często wtrąca się do rozmowy i przeszkadza innym w pracy. W szkole przerywa nauczycielowi i dzieciom podczas odpowiedzi, udziela odpowiedzi na pytanie zanim zostało ono zadane, ma kłopoty z działaniem w grupie, w zabawach z rówieśnikami nie umie zaczekać na swoją kolejkę, nie przewiduje konsekwencji, więc łatwo może ulec wypadkowi lub dać się namówić rówieśnikom do robienia rzeczy niepożądanych. Dodatkowo uczeń impulsywny nie potrafi wyciągać wniosków z poprzednich doświadczeń oraz mimo znajomości zasad nie umie się do nich zastosować. Wymienione wyżej objawy znacznie utrudniają funkcjonowanie w szkole zarówno w relacjach z rówieśnikami jak i w uzyskiwaniu wyników w nauce adekwatnych do możliwości dziecka. Warto jednak pamiętać, że dzieci z ADHD są zwyczajnymi dziećmi, które mogą zachowywać się grzecznie, ale też czasem prezentować zachowania niepożądane. Dlatego ważne jest, by odróżniać objawy ADHD od celowych niegrzecznych zachowań i nie karać ich za to, na co nie mają wpływu. Źródło: FreeMind Centrum Psychoterapii Indywidualnej i Grupowej Zobacz także: Jak pomóc dziecku cierpiącemu na ADHD? Techniki pracy z dzieckiem z ADHD w klasie W poprzednim artykule była mowa o przygotowaniu i nastawieniu nauczyciela do pracy z dzieckiem z ADHD w klasie. Artur Kołakowski na podstawie wieloletnich doświadczeń we współpracy z nauczycielami i rodzicami zauważa, że stosowanie sprawdzonych technik znacznie ułatwia pracę nauczycielom oraz pozwala dzieciom z ADHD radzić sobie w szkole efektywniej i mniej stresowo. Przebudowanie środowiska klasowego i szkolnego Są to proste metody i łatwe do wprowadzenia w życie od zaraz, przy niewielkim nakładzie pracy, a korzyści z nich płynące są długotrwałe: Kluczowe znaczenie może mieć usadzenie dziecka w klasie: z dala od okna; blisko nauczyciela; w pierwszej lub pobliskiej ławce; daleko od kolegi, z którym lubi rozmawiać; ze spokojnym dzieckiem. Usunięcie bodźców rozpraszających sprzed oczu dzieci: ściana wokół tablicy jest pusta i gładka; tablica jest dobrze wytarta, nie ma na niej więcej niż 40 słów; wszelkie kolorowe plansze, akwaria są za plecami dzieci; zasłaniamy i zamykamy okno, gdy na szkolnym boisku trwa mecz; choinka bez migoczących lampek stoi na końcu sali; warto unikać rozpraszających elementów stroju, np. kolorowych naszyjników, ozdobnych zwisających kolczyków itp. Stosowanie tzw. technik minutowych, czyli takich, których zastosowanie zajmuje bardzo niewiele czasu: „Czyste” biurko – dopilnuj, aby dziecko z ADHD miało tylko niezbędne rzeczy na biurku, np.: zeszyt, długopis, książka. Dziel ćwiczenia na mniejsze fragmenty, np. każde zadanie z klasówki na oddzielnej kartce, a wiersz do nauczenia się na pamięć podzielony na zwrotki. Ustal przerwy w pracy – uczeń z ADHD ma wrócić do wykonywania zadania po ustalonym sygnale – „to ważne, teraz uważaj”. Skracaj zadania. Naukowcy zbadali, że dziecko z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej pracuje mniej wydajnie niż rówieśnicy o około 30–40%. Kiedy tłumaczysz jakieś zagadnienie, stań przy ławce ucznia z ADHD i zwracaj się bezpośrednio do niego. Umów się z dzieckiem na wasz tajny sygnał (postukanie palcem w zeszyt lub klepnięcie dziecka w ramię) oznaczający: „uwaga, to ważne!”. W czasie lekcji na bieżąco monitoruj, co robi uczeń, np. podchodząc co jakiś czas, sprawdzaj czy ma książkę otwartą na właściwej stronie. Poproś, aby uczeń powtórzył pytanie, aby upewnić się, czy je usłyszał i zrozumiał. Poproś, by uczennica głośno powtórzyła całej klasie polecenie. W trakcie sprawdzianów nie dawaj zadań, które trzeba przepisywać z tablicy – zmniejsza to ryzyko błędów z nieuwagi. Uczennica / uczeń z ADHD nie jest w stanie wytrzymać całej lekcji na jednostajnej pracy. Podziel więc 45 minut na różne rodzaje aktywności. Jest to także budowanie jasnej struktury lekcji! Używaj sygnałów niewerbalnych – są dobrym sposobem na przywołanie rozproszonej uwagi. Skuteczne polecenie skierowane do uczennicy czy ucznia z ADHD powinno być krótkie i wydane z bliska. Unikaj poleceń zakazujących różnych czynności i zastąp je nakazem zrobienia czegoś, np. zamiast „nie gap się przez okno” czy „nie gadaj z Tomkiem” używamy „Karol, spójrz na mnie, to ważne”. Odpowiednie do warunków zagospodarowanie nadmiernej aktywności ruchowej, np. dyżur, udanie się w wyznaczone miejsce na chwilę czy ćwiczenia fizyczne dla całej klasy. Badania naukowe wykazały, że wiele dzieci z ADHD nie może jednocześnie siedzieć nieruchomo i uważać, dlatego warto nie zauważać, np. zabawy gumką czy wiercenia się w ławce, jeśli nie przeszkadzają one w prowadzeniu lekcji. Dobrze też, by uczennica czy uczeń z ADHD miał miękki przedmiot, którym może się bawić, siedząc w ławce. Praca z motywacją – wykorzystanie skrajności uwagi ADHD-owca Jeśli coś jest interesujące dla dzieci z ADHD, to nie będą się mogły od tego oderwać, natomiast jeśli coś jest nudne, to raczej się na tym nie skupią. Wykorzystanie tego faktu może przynieść wiele korzyści zarówno nauczycielom, jak i dzieciom z nadpobudliwością psychoruchową: Zadania przeznaczone dla dzieci z ADHD powinny zawierać więcej elementów nowych lub zabawnych. Dłuższe fragmenty wyjaśnij dziecku na podsumowujących schematach, wykresach, rebusach i staraj się wspólnie z uczniem szukać analogii. Praca z podręcznikiem czy ćwiczeniami powinna być przeplatana ciekawostkami, możliwością obejrzenia filmu czy np. poszukiwaniem czegoś w internecie. Przy nauce np. matematyki pomocne może okazać się stosowanie rysunków, które przykują uwagę dziecka. Struktura lekcji i zadań wymagających planowania Zbudowanie jasnej, stałej i powtarzalnej struktury lekcji jest jedną z ważniejszych technik pracy z dzieckiem z ADHD. Przewidywanie i planowanie jest bardzo trudnym zadaniem dla większości uczniów z diagnozą nadpobudliwości psychoruchowej. Dlatego wiele takich dzieci dużo lepiej pracuje, gdy nauczyciel dokładnie określi: swoje oczekiwania; zasady panujące w czasie lekcji; konsekwencje – zarówno pozytywne, jak i negatywne. Wielu uczniów z ADHD będzie potrzebować budowania struktury także przy drobniejszych ćwiczeniach wymagających planowania. Rozbijając zadania na mniejsze elementy, dając wskazówki oraz udzielając informacji zwrotnych na bieżąco, można to osiągnąć. Kilka rad na koniec… „Złoty standard wyjścia dziecka z klasy” – zadania nauczyciela: Dziecko ma zapisaną pełną notatkę oraz uzupełniony cały materiał przerabiany na lekcji. Ma wyraźnie zapisaną pracę domową (ustną i pisemną). Jeśli nic nie jest zadane, pojawia się wpis: „Nic nie jest zadane”. Ma zapisane informacje o sprawdzianach (data, zakres). Ma zapisane informacje o tym, kiedy jest wycieczka, co trzeba przynieść na następną lekcję itp. Ma wpisaną pochwałę! Jak należy chwalić? Chwal dziecko zawsze za to, co poszło lepiej niż zazwyczaj. W ciągu lekcji pochwał powinno być więcej niż komunikatów negatywnych. Zauważaj wszystkie momenty, które są pozytywne, nawet jeśli wydaje Ci się, że jest to coś normalnego i dziecko powinno się tak zachowywać. Pozytywne wydarzenie = dziecko zachowa się lepiej niż zazwyczaj lub trudne zdarzenie przebiega mniej problematycznie. Podziel się z dzieckiem pozytywnymi informacjami, wylicz je wszystkie. Technika ta pomaga dorosłym nauczyć się świadomie kierować swoją uwagę na nawet najmniejsze pozytywne zachowania i mówić o tym dzieciom. Dzieci dowiadują się zaś, które z ich zachowań podobają się nauczycielom i które z nich warto powtarzać, aby znowu zdobyć uwagę dorosłych. Źródła: Kołakowski, Wolańczyk, Pisula, Skotnicka, Bryńska: ADHD – zespół nadpobudliwości psychoruchowej – Przewodnik dla rodziców i wychowawców, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2016.

prawa dziecka z adhd w szkole